Unijny Kodeks Celny

Unijny Kodeks Celny (UKC), mający zastosowanie od 1 maja 2016 r., zastąpił obowiązujący przez ponad 20 lat Wspólnotowy Kodeks Celny. Najważniejszym celem Unijnego Kodeksu Celnego jest usprawnienie funkcjonowania unii celnej jako całości. Cel ten ma być zrealizowany poprzez jednolite stosowanie przepisów celnych na całym obszarze Unii Europejskiej przez krajowe służby celne.

Unijny Kodeks Celny – główne założenia

• ułatwienie legalnej wymiany handlowej oraz zwalczanie nadużyć poprzez określenie prostych i ekonomicznie uzasadnionych procedur celnych oraz szybkie i ujednolicone postępowania celne
• równowaga pomiędzy obowiązkiem organów celnych zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów celnych a prawem przedsiębiorców do sprawiedliwego traktowania
• wszystkie transakcje celne i handlowe powinno się przeprowadzać elektronicznie. Systemy informacyjno–komunikacyjne wykorzystywane w operacjach celnych powinny oferować przedsiębiorcom we wszystkich państwach członkowskich takie same ułatwienia;
• wykorzystaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych powinno towarzyszyć zharmonizowane i ujednolicone stosowanie kontroli celnych przez państwa członkowskie. Ma to na celu zapewnienie równoważnego poziomu tych kontroli w całej Unii tak, aby nie dopuszczać do zachowań zakłócających konkurencję
• Przepisy celne obowiązujące w Polsce dostosowano do UKC i uzupełnione zgodnie z normą unijną ustawą z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo celne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1228). Niniejsza ustawa weszła w życie 20 sierpnia 2016r.

Wybrane skutki praktyczne wprowadzenia UKC i powyższej ustawy o Prawie Celnym:

Klasyfikacja towarów

Posiadacz decyzji WIT wiąże się z klasyfikacją podaną w WIT oraz jest zobligowany do podania numeru WIT w zgłoszeniu celnym. Dotyczy to zgłoszeń celnych dokonywanych na terytorium całej UE. Decyzje WIT wydane przed 01.05.2016 zachowują dotychczasowy okres ważności przez 6 lat. Natomiast decyzje WIT wydane po tej dacie mają zastosowanie przez 3 lata

Miejsce uznane

UKC wprowadza obowiązki spoczywające na podmiocie składującym towary w miejscach uznanych przez organy celne. Obecnie podmiot ten jest odpowiedzialny m.in. za: zapewnienie, aby towary czasowo składowane nie zostały usunięte spod dozoru celnego, zakładanie zabezpieczenia kwot należności celno-podatkowych dla towarów umieszczanych w miejscu uznanym. UKC wydłuża okres czasowego składowania przywiezionych towarów do 90 dni. Czasowe składowanie nie jest procedurą celną

Prawo do sprawiedliwego traktowania przez organy celne

Przed wydaniem decyzji, która mogłaby być niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne mają obowiązek poinformować go o podstawach, na których zamierzają oprzeć swoje rozstrzygnięcie. Dzięki temu wnioskodawca ma możliwość przedstawienia swojego stanowiska w terminie wskazanym w powiadomieniu, wynoszącym od 24 godzin do 30 dni od dnia jego doręczenia. Dopiero po upływie tego terminu organ celny wydaje decyzję i informuje o niej wnioskodawcę w odpowiedniej formie.

Nowy Ogólny System Preferencji GSP (Generalized System of Preferences) i System Zarejestrowanych Eksporterów REX

Ogólny System Preferencji Handlowych (GSP), stanowi część wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej i ma na celu:

• eliminację ubóstwa
• wspieranie trwałego rozwoju gospodarczego
• wdrożenie podstawowych praw człowieka i praw pracowniczych w krajach rozwijających się.

Na jego podstawie kraje rozwijające się mogą eksportować większość produktów na rynek Unii Europejskiej. Korzystają przy tym z obniżonych lub zerowych stawek celnych. Od 1 stycznia 2017 roku w ramach Ogólnego Systemu Preferencji obowiązuje System Zarejestrowanych Eksporterów (REX). System ten służy do dokumentowania pochodzenia towarów. Co istotne, zasady ustalania pochodzenia towarów nie uległy zmianie. Zmienił się jedynie sposób dokumentowania pochodzenia towarów.

Eksporter z kraju korzystającego GSP, gdy zarejestruje się go w unijnym systemie REX i nada się mu numeru REX będzie upoważniony do wystawiania oświadczeń o pochodzeniu. Te oświadczenia będą podstawą do zastosowania preferencji celnych dla towarów przywiezionych do UE. System ma na celu stopniowe wyeliminowanie stosowanych dotychczas dowodów pochodzenia w postaci deklaracji na fakturze oraz świadectwa na formularzu A. Powyższy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady celnej ani podatkowej w rozumieniu polskich przepisów prawa. Tekst został przygotowany m.in. w oparciu o ogólnodostępne materiały na stronach Ministerstwa Finansów i KAS.